Bùi ở Thôn Kim Hoàng, Vân Canh, Hoài Đức - Hà Nội

Quê ở Mọc Hà Trì, là con gái thứ hai của cụ Giáo thụ Lê Hoàng Đàm

Cụ Đốc bà sinh được 3 người con trai là:

- Cụ Bùi Xuân Tế, năm Tân Hợi 1851

- Cụ Bùi Xuân Độ, năm ... Mão 1855

- Cụ Bùi Xuân Thiếp, năm 1857

Cụ sinh thời người nhỏ nhắn, giản dị, sức khỏe kém, hay yếu đau. Người trung hậu. Cụ xây dựng với cụ ông từ năm 16 tuổi năm 1843.

Cụ mở cửa hàng bán thuốc lào, trầu cau ở phố Hàng Bông, cụ ông dạy học trường tư do đó làm gì có lương tháng, ngày tết nhất học trò biêý thứ gì thì nhật thứ ấy tùy theo khả năng. Việc chi tiêu trông vào tay cụ bà là chính, nhà thì 6-7 miệng ăn, lại khi bố mẹ yếu đau, bố mẹ qua đời nhiều phen túng thiếu.

May thay, 1 năm có bọn lái buôntrầu không ở xa mang đến Hà Nội bán, họ mang nhiều quá, bán buôn không chạy, họ bảo nhau đem đến nói khó với cụ, cụ mua giúp1 phần họ nài mãi “mẹ thương các con, mua cho các con, thế là giúp đỡ các con, chúng con không bao giờ quên ơn mẹ” vốn tính hay thương người gặp khó khăn, cụ đành phải mua tất cả, chất đầy cả nhà. Vận hay đã đến với cụ, mấy hôm sau trời đổ mưa đá, trầu các nơi hỏng nhiều, giá trầu cứ mỗi ngày một lên cao, hồi đó tiêu bằng tiền đem đến mỏi tay

Lái trầu vừa ra về, ít lâu sau, bọn lái thuốc lào đem hàng đến Hà Nội. Hàng hóa bán khó khăn, họ xoay ra rủ nhau đánh bạc với nhau, anh thua anh được, ở mãi ăn uống tốn kém, hàng thì ế, họ rủ nhau đem đến cụ, xin cụ ứng cho mỗi người 1 số tiền sấp sỷ giá trị khối lượng thuốc lào của họ gửi, họ xin hứa một ngày kia họ sẽ đến chuộc, quá hạn đó họ không đến thì cụ cứ bán, không dám kêu ca. Mua nhiều không khéo giữ thuốc mà mốc thì vứt đi, cho họ mượn biết họ có đến đúng hạn không? Tụi lái cứ vật nài yêu cầu cụ, sau cụ cũng cho họ vay như ý họ muốn. Đến hạn chẳng thấy họ tới, để lâu quá không được, sắp bỏ ra bán thì trời đổ sương muối rất nhiều, cây thuốc bị sương làm hỏng nhiều, do đó giá thuốc cứ lên vùn vụt, bán xong thì bọn lái cũng đến, cụ tính toán trả thêm tiền cho họ. Không ngờ hàng kỳ này họ mang lên bán dễ, họ cũng thu được nhiều lời họ đã cam kết “quá hạn cụ cứ bán, may mà có lãi đó là Trời cho cụ, nếu lỗ thì sao??” Cụ tính trả thêm họ đã là quân tử, họ không dám nhận, họ cũng là người biết điều lắm, việc này thật là đáng hoan nghênh

Nhờ được 2 chuyến lời này, nhất là trầu chuyến trước, gia đình trở nên phong túc, cụ làm được nhà gạch ở quê, tậu được ruộng, làm được nhiều việc có ích như đa kể ở phần cụ ông.