LƯƠNG ĐỨC TẠI LÀO CAI 老街梁德家譜 - Lào Cai

V.2- Tổ tỉ Đặng Thị Chỉ và tục “đổi dâu”: Các họ Nguyễn, họ Mai vốn có mặt tại làng hồi thế kỉ XV, XVI sau này không còn mấy. Phương Hạ những năm thế kỷ XIX dân cư gồm 2 họ chính là họ Lương xóm ngoài và họ Đặng xóm trong . Từ lâu đã thành lệ: cứ 1 gái họ Lương làm dâu họ Đặng thì lại có 1 gái họ Đặng sang làm dâu họ Lương . Do đó trong làng nhiều nhà có họ hai mang . Sự “đổi dâu” một phần tăng tình thân nhưng nhiều khi cũng gây phiền phức, có lần 2 họ đã “giàn trận” đánh nhau máu thấm ruộng cày !. 鄧氏只 sinh khoảng năm 1989 (Kỉ Sửu) hoặc năm 1890 (Canh Dần). Người khá đảm đang, quán xuyến việc nhà, việc họ giỏi (只=cẩn thận).Thời trẻ, chồng bỏ đi, một mình nuôi con, xoay đủ nghề. Từng đi buôn tận Cẩm Giàng (Hải Dương), Tiên Lãng, Thái Bình, Bắc Ninh. Khi thì làm hàng xáo . Ngoài con, còn nuôi cả cháu: gọi bằng mợ (Đặng Thị Được ) bằng cô (Đ.Văn Nhỡ ), bằng bá (... ). 6, 7 năm chồng bỏ đi mất tích, đã làm chay coi như đã mất, tuy còn trẻ nhưng bà không tái giá. Như tất cả người già trong làng, Cụ theo đạo Phật vào hội qui, hiệu Diệu Cầm . Cụ ở với vợ chồng con trai lớn. Cũng vì con dâu lành hiền nên không có cảnh “mẹ chồng, nàng dâu” kịch liệt như nhiều nhà khác. Người không ăn trầu nhưng lại hút thuốc lào, hút bằng điếu bát . Tháng 2/1964 cùng con cháu lên Lào Cai, ở thôn An Phong xã Phong Niên, huyện Bảo Thắng. Mặc dù tuổi đã cao nhưng vẫn chống gậy sang thăm con gái (L.T. Thị) ở Sơn Hải, cách Phong Niên 24 Km đường rừng, đò giang cách trở. Trong chiến tranh BG 2/1979 theo con cháu về quê sau lại ngược khi bình yên. Bà chăm cháu theo kiểu ngày xưa . Khi cao tuổi vẫn không lẫn, mọi chuyện ngày xưa cụ vẫn nhớ rành rẽ, không nhầm . Tháng 12/1982 cụ ốm mệt do tuổi già. Mất ngày 22/12/1982, tức là ngày 08 tháng Mười Một năm Nhâm Tuất, đúng tiết Đông chí . Mộ phần lúc đầu mai táng tại Nghĩa địa gốc gạo Km 36, khi cải táng đặt ngay cạnh mỏm đá, gần giữa cửa nhà trưởng Nam (An Phong, Phong Niên) nhìn sang, sau chuyển dịch lên trên và sang Trái cạnh bụi Mai.Mộ xây có gắn ảnh . Ngày 20/12/2001 (06 tháng Mười Một Tân Tỵ) con cháu đã đưa ra quy tập cạnh mộ con trai ở nghĩa địa gốc gạo Km 36. Mộ có lợp mái ốp gạch hồng bên trên có gắn đôi Rồng chầu mặt nguyệt.