NGUYỄN ĐỖ - Quảng Nam

Ông Đỗ Văn Thái (đệ tam thế tổ) sinh vào năm Nhâm Ngọ (1522) {cuối triều Lê Chiêu Tông} là con trưởng sống trong một gia đình gia phong lễ giáo, ngay từ thuở nhỏ ông đã tỏ ra xuất chúng hơn người, thông minh hiếu học, giỏi cầm kì thi hoạ, đặc biệt môn địa lý y khoa, nhưng sinh ra trong thời kỳ loạn lạc, vận nhà Lê bị suy vi để nhà Mạc chiếm ngôi, dù sau này nhà Lê được phục hưng {Lê Trung Hưng} nhưng vẫn bị chúa Trịnh lộng hành thao túng triều đình, do vậy dưới thời kỳ này lòng dân không yên, muôn người tỏ ra căm phẫn, riêng tại đàng trong Nguyễn Hoàng (Chúa Tiên) được triều đình nhà Lê ban chức tổng trấn quản lý luôn cả hai đạo Thuận Hoá - Quảng Nam (1570) nên ra sức cai trị bóc lột làm cho dân tình đói khổ, loạn lạc do cuộc chiến tranh triền miên của hai chúa Trịnh - Nguyễn, chán ngán cảnh đời ông thường đi chu du khắp thâm sơn-cùng thuỷ, lúc tìm thuốc trên núi cao, lúc mài mò dưới bể cạn, quyết chí tìm được loại thuốc hay về chữa bệnh cho dân nghèo. Là người học nhiều hiểu rộng, nhìn quê hương Đồng Đức không thể khởi tổ khai cơ để mưu cầu cho đời đời cho con cháu nối dòng mãi mãi, nên ông có ý định đi tìm một vùng đất thích hợp hơn, bước chân ông đã qua nhiều nơi như: Minh Huy, Tân An, Nghi Thượng, Gia Cát, An Long, Châu Sơn, Thuận Long…nhưng khi đặt chân đến Tây Viên - Trung Lộc, nhìn cây cỏ tốt tươi, đồng lúa mượt mà xanh tốt, núi bao bọc, mây vây phủ trùng trùng hùng vĩ, thế đất ngoạ hổ tìm long, vùng trũng chảo như gom tụ lại cả một vũ trụ bao la, thật là âm dương đồng nhất, khí thiên của đất trời sẽ hun đúc và sinh ra những anh kiệt nhân tài, tạo nên phúc ấm nối đời cho con cháu trường tồn vĩnh cửu. Lòng đã quyết, ông về xin phép cha mẹ già và giã từ em thơ, một mình, một thân đi lập nghiệp, dẫu biết rằng từ thuở nhỏ đến tuổi trưởng thành ông đã sống trong một gia đình danh gia vọng tộc, được ăn sung mặc sướng, được kẻ hầu người hạ nhưng đối với ông vật chất, quyền uy chỉ là phù du, khoảnh chốc rồi cũng tan thành theo mây khói, cái lý tưởng lớn lao nhất của ông là phải tìm một vùng đất tốt để cho con cháu đời đời trường tồn vững mạnh. Do đó ông để lại tất cả cơ nghiệp cho em mình là ông Đỗ Văn Minh ở lại quê nhà để chăm sóc cha mẹ già và phụng thờ tổ tiên.