LỜI NÓI ĐẦU
Ai cũng có tổ tiên cũng ví như cây có gốc, nuớc có nguồn. Cây có gốc mới nở ngành xanh ngọn, nuớc có nguồn mới biển rộng sông sâu, ngưòi có tổ tiên mới có con cháu sau này.
Gia phả sẽ giới thiệu với con cháu trong họ về Tổ tiên, về quá trình phát triển từ tổ tiên ta đến con cháu hiện nay và mãi mãi về sau nhằm để mọi ngưòi trong họ biết đuợc thứ bậc của mình, giữ gìn tôn ti trật tự, ai là ngưòi trên, ai là ngưòi duới mà chào hỏi thâu thưa, trên kính duới nhuờng, yêu thuơng đùm bọc, tục ngữ có câu : “Một giọt máu đào hơn ao nuớc lã” Anh em con cháu trong họ dù gần dù xa cũng là chung một dòng máu của tổ tiên ta chia sẻ. Vậy ta phải thân mật đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau : “Một cây làm chẳng nên non Ba cây chụm lại nên hòn núi cao” Một nhà gặp khó khăn cả họ cùng giúp, có thế thì tình nghĩa họ hàng mới đuợc thắm thiết và tổ tiên ta ở dưói suối vàng hẳn cũng đuợc ngàn lần vui vẻ. Tin rằng, họ ta ngày càng phát triển, con cháu ngày một nhiều, dong họ ngày càng phát riển rực rỡ hơn
Tổ tiên ta bắt đầu từ
MÃ SƠN PHÁI XUẤT LA THUỶ
Dòng họ Nghiêm làng Khổng Yên ( xã Đức Yên, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh) đã tồn tại và phát triển rực rỡ, tính đến năm 2000 đã có 15 đời.
Ông Nghiêm Cương là người mở đầu dòng họ Nghiêm làng Khổng Yên, ông lập nghiệp và sinh sống ở làng Vĩnh Khánh, nay là xã Đức Trường, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. Tộc phả không ghi tên vợ, con của ông Nghiêm Cương.
Người xưa nói: “Uống nước phải nhớ nguồn, yêu nòi đừng quên tổ tiên”. Vì vậy, xưa nay họ nào cũng có Tộc phả, để ghi chép sự việc trước kia. Con người hiếu hạnh phải hiểu được công ơn các đời Tiên Tổ, phải hiểu được vì ai mà có mình, xem Tộc phả để biết gốc tích của Thuỷ Tổ, biết các thế hệ Tiên Tổ, biết quan hệ trên dưới thân sơ trong họ, biết năm sinh tháng mất, ngày kị giỗ của các bậc tiền nhân. Ngoài mục đích trên Tộc phả còn lưu giữ sự tích đặc biệt của các vị Tiên Tổ, những kỉ vật mà ta xem đó là gia bảo của dòng họ. Vì vậy quá trình tồn tại và phát triển, con, cháu họ Nghiêm làng Khổng Yên đều có ý thức viết Tộc phả.
Năm 1853 (đời Tự Đức thứ 6), các ông Nghiêm Hữu Học, Nghiêm Hữu Cảnh, Nghiêm Văn Tiêu… đã cùng nhau biên soạn cuốn Tộc phả họ Nghiêm bằng chữ Hán.
Năm 1974 (năm Giáp Dần) các ông Nghiêm Trí, Nghiêm Châu, Nghiêm Ký, Nghiêm Bân, Nghiêm Hoá, Nghiêm Tùng, Nghiêm Sửu, Nghiêm Duyên, Nghiêm Trương, Nghiêm Huyền được dòng họ Nghiêm làng Khổng Yên cử ra biên soạn tiếp cuốn Tộc phả và chuyển từ chữ Hán sang chữ Quốc ngữ, công việc biên soạn hoàn thành vào ngày 03 tháng 03 năm 1974 ( nhằm ngày 10 tháng 02 năm Giáp Dần ).
Năm 2000 dòng họ Nghiêm làng Khổng Yên sinh sống tại Hà Nội giao cho ông Nghiêm Trung (chi 2, đời thứ 13) nghiên cứu, biên soạn lại cuốn Tộc phả cho khoa học hơn, rõ ràng hơn. Đầu năm 2001 (Tân Tỵ) ông Nghiêm Trung biên soạn xong đến đời thứ 12, đến giữa mùa hạ năm Ất Dậu (2005) biên soạn xong đời 13, năm 2006 (Bính Tuất) biên soạn xong đời thứ 14.
Quá trình tồn tại và phát triển của họ Nghiêm làng Khổng Yên có một vấn đề lớn được đặt ra là nguồn gốc của họ Nghiêm làng Khổng Yên. Theo ông Nghiêm Trung (chi 2, đời thứ 13) nguồn gốc họ Nghiêm làng Khổng Yên, xã Đức Yên, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh “ có mấy vấn đề lớn cần nghiên cứu làm rõ: Nguồn cội của Họ Nghiêm chúng ta nhất định là ở ngoài Bắc vào. Nhưng ngoài Bắc, Họ Nghiêm có ở nhiều địa phương: - Xã Hoà Xá, huyện Ứng Hoà, tỉnh Hà Tây; - Xã Tây Mỗ, huyện Từ Liêm, thành phố Hà Nội; - Xã Yên Phụ, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Theo tôi được biết, họ Nghiêm ở Tây Mỗ là một nhánh của họ Nghiêm ở Hoà Xá, huyện Ứng Hoà, tỉnh Hà Tây, được hình thành sau Họ Nghiêm của chúng ta. Như vậy, họ Nghiêm ở Tây Mỗ không phải là gốc của họ Nghiêm làng Khổng Yên…”
Năm 2005 ông Nghiêm Trung đã gặp bà Nghiêm Thị Hiền, ông Nghiêm Đình Thản là người họ Nghiêm ở xã Yên Phụ, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Qua tìm hiểu ông Nghiêm Trung đã nhận định “tôi thấy họ Nghiêm ở xã Yên Phụ, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh được hình thành sau họ Nghiêm chúng ta. Như vậy họ Nghiêm xã Yên Phụ không phải là gốc của họ Nghiêm làng Khổng Yên.”
Tại xã Hoà Xá, huyện Ứng Hoà, tỉnh Hà Tây có họ Nghiêm đã tồn tại và phát triển khoảng 500 năm. “Đầu xuân Ất Dậu (năm 2005), một đoàn đại biểu họ Nghiêm chúng ta (ở Hà Nội) đã vào dự lễ giỗ Tổ và khánh thành nhà thờ họ Nghiêm ở Hoà Xá. Cũng đầu xuân Ất Dậu (năm 2005), một đoàn đại biểu họ Nghiêm ở xã Hoà Xá đã ra Hà Nội dự buổi gặp mặt đầu xuân của họ Nghiêm chúng ta”. Theo ông Nghiêm Trung “ có nhiều cơ sở khoa học để xác định cội nguồn của họ Nghiêm chúng ta là họ Nghiêm ở Hoà Xá, huyện Ứng Hoà, tỉnh Hà Tây.
Ở thôn Yên Ngưu, xã Tam Hiệp, huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội cũng có họ Nghiêm, ông Nghiêm Trung ghi “ Qua thăm hỏi, anh Nghiêm Văn Lương nói với tôi: ở thôn Yên Ngưu, xã Tam Hiệp có một họ Nghiêm khoảng 30 gia đình. Hiện nay tộc phả, gia phả đã thất lạc không còn nữa. Nhưng theo các cụ truyền lại thì họ Nghiêm Ở thôn Yên Ngưu, xã Tam Hiệp, có nguồn cội là ở Nghệ Tĩnh”. Anh Nghiêm Văn Lương năm nay (2005) mới 50 tuổi và là đời thứ 6 của họ Nghiêm ở thôn Yên Ngưu… Như vậy có vấn đề được đặt ra là họ Nghiêm ở thôn Yên Ngưu, xã Tam Hiệp, huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội có phài là một nhánh của họ Nghiêm chúng ta hay không… ”
Lời ngỏ
Ngày 14 tháng 01 năm 2006, ông Nghiêm Sỹ Thất - tộc trưởng họ Nghiêm ở thôn Đại Nghĩa, xã Đức Yên, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh gửi cho bà con họ Nghiêm đang định cư tại tỉnh Lâm Đồng (qua gia đình ông Nghiêm Khang) quyển Tộc phả họ NGHIÊM làng Khổng Yên, xã Đức Yên, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh (từ đời thứ 01 đến thứ 14) do ông Nghiêm Trung (Chi 2, đời thứ 13) biên soạn. Trước đây, các chi họ Nghiêm tại Đà Lạt có nhận được Tộc Phả do bà con ở Đức Yên, Đức Thọ gửi vào nhưng do ghi chép bằng tay nên có những điểm ghi không rõ, khó tra cứu, nay có quyển Tộc phả được ghi chép rõ ràng, trình bày khoa học, rành mạch là tài liệu quý giành cho bà con họ Nghiêm tại Đà Lạt.
Ngày 03 tháng 02 năm 2006 (nhằm ngày 16 tháng Giêng năm Bính Tuất) con, cháu nội, ngoại họ Nghiêm tổ chức giỗ Tổ và họp mặt hàng năm tại nhà thờ Tổ -địa chỉ 45C, đường Vạn Hạnh, phường 8, thành phố Đà Lạt. Tại cuộc họp này đã cử Ban liên lạc Họ Nghiêm tại Đà Lạt gồm đại diện các chi, con, cháu nội, ngoại để chủ trì tế lễ giỗ Tổ hàng năm, dịp này quyền Tộc phả được giới thiệu để con, cháu họ Nghiêm biết, nghiên cứu, mọi người rất vui mừng đón nhận.
Bất cứ con người nào trong họ, dù có tài ba lỗi lạc đến đâu, cá nhân càng không thể làm được gia phả mà chỉ có kế thừa đời trước, hướng dẫn đời sau, chắp nối gia phả của một dòng họ, trên dưới thành một hệ thống.
Với mong muốn quyển Tộc phả ngày càng được hoàn thiện góp phần vào việc giữ gìn nguồn gốc, truyền thống dòng họ, cuộc họp giao cho tôi - Nghiêm Sĩ Lợi, chi thứ 4, đời 13- tổng hợp những ý kiến của bà con họ Nghiêm bổ sung những thông tin còn thiếu, chưa chính xác chủ yếu ở đời thứ 12,13,14 sinh sống tại Đà Lạt. Đến ngày giỗ Tổ và họp mặt năm 2007 tôi đã báo cáo với bà con kết quả và tiếp tục nhận được những ý kiến bổ sung mới. Đến lần giỗ Tổ và họp mặt ngày 22 tháng 02 năm 2008 (nhằm ngày 16 tháng Giêng năm Mậu Tý) phần chỉnh sửa, bổ sung cơ bản được hoàn thành. Tuy nhiên chỉ mới ghi nhận được thông tin do bà con ở Đà Lạt, Lâm Đồng đã xa xứ hàng chục năm cung cấp nên vẫn còn có những thông tin chưa thật chính xác hoặc chưa rõ thông tin của một số con, cháu họ Nghiêm đang sinh sống ở nơi khác, rất mong nhận được nhiều thông tin của bà con khắp đất nước.
Tôi cũng biết rất nhiều bà con họ Nghiêm ta quan tâm đến Tộc phả, nên để thuận tiện cho việc tra cứu, tìm hiểu Tộc phả, ngày 15 tháng 6 năm 2008 (nhằm ngày 12 tháng Năm năm Mậu Tý) tôi đã đưa Tộc phả (quyển Tộc phả do ông Nghiêm Trung biên soạn) lên trang Web vietnamgiapha.com và hoàn thành phần phả hệ đồ vào ngày 27 tháng 7 năm 2008 (nhằm ngày 25 tháng Sáu năm Mậu Tý). Con, cháu họ Nghiêm dù ở nơi nào, trong nước hay nước ngoài đều có thể truy cập thông tin.
Phần bổ sung 6/2022
Năm 2021 ông Nghiêm Hồng Giang có vào Đà Lạt và có buổi gặp mặt đại diện các chi họ Nghiêm đang sinh sống tại Đà Lạt. Dịp này ông Nghiêm Hồng Giang có giới thiệu quyển Gia Phả Chi III vừa mới hoàn thành vào tháng 12 năm 2020 và có trao tặng cho chi III tại Đà Lạt 01 quyển và tôi 01 quyển. Đây là quyển Gia phả có sự nghiên cứu công phu dựa trên những tài liệu gốc có giá trị và có sự thẩm định thực tế. Theo quyển Gia phả chi III thì ông Tổ Nghiêm Đình Gối là đời thứ 2, như vậy thứ tự các đời sau sẽ lùi 1 bậc, đời thứ 12 trong quyển Gia phả này sẽ là đời thứ 11 theo Gia phả chi III. Tôi xin giới thiệu quyển Gia phả chi III đã được ông Nghiêm Hồng Giang đưa lên trang web vietnamgiapha tại http://vietnamgiapha.com/XemGiaPha/11427/giapha.html để bà con tham khảo
Nghiêm Sĩ Lợi
Địa chỉ: 34Vạn Hạnh , phường 8, TP Đà Lạt
ĐT: 063 553839 - DD 0982845972
Email: nghiemsiloiccf@gmail.com
nghiemsyloi2007@yahoo.com.vn
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------