Viet Nam Gia Pha, Website cua toc

Phần II

Cư trú Nhà Thờ-Bàn thờ

hương hoa và tổ chức thờ cúng

I. Cư trú

Dưỡng Phú (Phận) là một làng thường Việt, truyền thuộc tổng Bằng Ngang - huyện Kim Động - Phủ Khoái Châu - Trấn Sơn Nam (Gồm: Nam Định, Hà Nam, Hà Đông, Hưng Yên, Thái Bình).

Hoàng Cao là một trong nhiều dòng họ đến đây lập ấp, lập nghiệp. Từ thủa hoang sơ, con cháu của họ sống quy tụ chủ yếu là ở giữa làng, nơi có cốt đất cao gần đình làng trước đây để tránh ngập lụt. Nay khu vực này thuộc vào đất xóm 3, xóm 4. Thêm nữa, một số gia đình, con cháu ngày một phát triển đã ra ở khu đất miếu mái xóm 1, xóm 2 và đất xóm 5 gần chợ Phận.

II. Nhà thờ

Trước đây các công việc trong họ, thờ cúng cũng như các lễ của họ được làm ở nhà cụ trưởng họ. Nhưng từ những năm 90 đến khi xây dựng được nhà thờ vì lí do sức khoẻ của cụ trưởng họ không đảm nhiệm được, ngày giỗ tổ đã được luân phiên tổ chức ở những nhà gia đình con cháu trong họ.

Đã nhiều năm, con cháu dòng họ Hoàng Cao có nguyện vọng thiết tha muốn xây dựng một từ đường, để con cháu hàng năm về tập trung cúng giỗ, và lưu truyền mãi cho đời sau.

Đến năm (1999-2000) mong ước và quyết tâm của con cháu dòng họ Hoàng Cao có một Từ Đường của họ đã được thực hiện:

Phần đất để xây dựng từ đường được chọn ở nơi đông con cháu ở, mua của cháu Hoàng Văn Giao (Đời thứ 9) với giá tiền đất là 4.000.000đ (Bốn triệu đồng).

Diện tích đất: 144 m² (một trăm bốn mươi bốn mét vuông).

Có văn bản mua đất và sổ đỏ mua bán đất kèm theo.

Cuối năm 1999, Từ đường bắt đầu đi vào xây dựng với sự chỉ đạo của Hội đồng gia tộc.

Từ đường xây dựng 3 gian, thiết kế theo kiểu chữ Đinh (nội tự - ngoại khánh). Từ đường nhìn ra hướng đông nam, xây dựng theo kiểu giáng cổ. Nền cao - nhà thấp - ngoài hiên có cột quân - đóng kẻ - mái chảy - lợp ngói ta - cửa làm kiểu bức bàn - có 3 ô cửa rộng - cách gấp kiểu khuôn chanh.

Ngày động thổ xây dựng nhà thờ: 10-9-1999 (Kỷ Mão)

̃Ngày 10 là ngày Quý Mão

Tháng 9 là tháng Giáp Tuất

Năm 1999 là năm Kỷ Mão

Ngày cất nóc 8-10-1999

̃Ngày 8 là ngày Tân Sửu

Tháng 11 là tháng Bính Tý

Ngày tổ chức khánh thành

̃Ngày 12-12-1999

Vinh dự và tự hào, ngày khánh thành các con cháu nội ngoại tộc về đây dâng hương, khấn vái tổ tiên về ngụ tại Từ Đường. Ngoài ra, Gia tộc còn mời chính quyền địa phương và các họ trong làng đến tham dự.

Cuối năm 2000 họ tiếp tục xây dựng phần sàn - cổng và tường bao quanh để hoàn thành ngoại thất.

Trên nóc mái nhà thờ có biểu ghi

" Hoàng Cao tộc Từ Đường "

bằng chữ Hán

Hai cột đèn ở 2 đầu trụ có ghi đôi câu đối bằng chữ Hán

Phía đông bắc: " Kỷ Cầu nguyên bản đức thổ công "

Phía tây nam: " Dưỡng Phú lương dân lưu Hoàng tộc"

aÞ Đóng góp kinh phí xây dựng phần ngoại thất

Hoàng Cao là một dòng họ không phải là lớn, nên số đinh tham gia xây dựng nhà thờ không nhiều. Tổng số suất đinh có thể tham gia chỉ khoảng 100 suất. Nhưng toàn họ với lòng quyết tâm xây dựng nhà thờ và tinh thần đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau: Người có điều kiện nhiều đóng nhiều, người có điều kiện ít hơn đóng ít hơn. Người thực sự túng thiếu được họ miễn.

Con cháu nội tộc sinh sống xa quê, kinh tế có điều kiện đóng 400.000đ/suất.

Người ở tại quê hương đóng 300.000/suất.

Cùng với các suất đinh trong họ tham gia xây dựng, các con cháu ngoại tộc cũng góp tới 7.000.000đ để tham gia xây dựng nhà thờ.

Vậy tổng kinh phí xây dựng đóng góp cho phần xây dựng ngoại thất nhà thờ 40.000.000đ (Bốn mươi triệu đồng chẵn)

aÞ Phần nội thất

Với những tấm lòng của con cháu nội và ngoại tộc xa gần hướng về tổ tông, chỉ sau một năm có Từ Đường, trong phần nội thất, từ ngài ỷ, hoành phi - câu đối - hương án bàn thờ - bát hương - y môn - lự hương - đỉnh đồng -cờ thần - chiêng trống - bàn ghế khá đầy đủ.

+Tấm hoành phi treo gian giữa Từ Đường có viết bốn chữ Hán:

"ẩm hà tư nguyên" (uống nước nhớ nguồn)

Đôi câu đối treo hai bên gian giữa có viết bằng chữ Hán

+ Phía phải Từ Đường ở vế 1 có viết

"Tổ tông tuấn nghiệp - Sơn cao thiên cổ ngưỡng"

+ Phía trái Từ Đường ở vế 2 có viết

"Tông đức-bồi cơ-hải thượng vạn liêu tư "

(Ca ngợi ghi nhớ công đức tổ tiên)

Hai gian bên, mỗi bên có 1 bàn thờ

Bàn thờ bên trái: Thờ 4 liệt sĩ (Dòng họ ghi nhớ)

Bàn thờ bên phải thờ thổ công

III. Về thờ cúng tổ tiên

Tiền công đức hàng năm của cháu - chắt xa gần, tiền phân bổ đầu đinh: dùng để hương đăng vào những ngày rằm, mồng một, Tết nguyên đán, Thanh minh, Giỗ tổ, thăm viếng người ốm đau và người qua đời, ...

Việc trông nom nhà thờ và thờ cúng: rằm, mồng một, Tết nguyên đán, Thanh minh đều giao cho cụ Từ. (Cụ Hoàng Văn Lãm) chăm lo.

Riêng ngày giỗ tổ 22/3 hàng năm - là ngày đại lễ thì hội đồng gia tộc đứng ra tổ chức và làm hành lễ.

Sau khi làm hành lễ xong, ông chủ tịch hội gia tộc, sơ kết một năm hoạt động của Hội đồng gia tộc và cả họ.

Để chăm lo việc chung, họ đã thành lập Hội đồng gia tộc.

Mỗi chi ngành có từ 1-3 người tham gia trong Hội đồng gia tộc, đó là những người có uy tín, được tín nhiệm, có lòng nhiệt tình.

Hội đồng gia tộc được thành lập để có điều kiện tu bổ, sắm sửa phần nội ngoại thất nhà thờ, khuyên răn, giáo dục, nhắc nhở, dạy bảo con cháu, tăng cường đoàn kết thương yêu giúp đỡ nhau, nghĩ điều thiện tu nhân tích đức, có tư tưởng trong sáng, có nếp sống lành mạnh, không sa đoạ vào các tệ nạn xã hội, gia sức làm tròn nhiệm vụ gia đình xã hội.

Hội đồng gia tộc luôn luôn động viên, biểu dương những tấm gương sáng về đạo đức, về học tập và những cá nhân có ý thức vươn lên trong khó khăn. Đồng thời, Hội đồng cũng nhắc nhở những điều chưa hay, chưa tốt của cá nhân, hoặc gia đình trong họ.

Gần đây Hội đồng gia tộc xây dựng quy chế khuyến học khuyến tài -xây dựng tộc ước nhằm phát huy những truyền thống tốt đẹp của tổ tiên, làm cho dòng họ ngày càng phát triển một cách toàn diện trên nhiều lĩnh vực học tập vàd công tác, phù hợp với lịch sử và truyền thống đạo đức của gia đình và xã hội.

Lời kết

Họ Hoàng Cao là một trong nhiều dòng họ đến lập cư - lập nghiệp sinh sống ở làng Phận (Dưỡng Phú).Tính đến năm 2001 họ Hoàng Cao đã có 10 đời với tổng số 412 người trong đó có 145 người nam, đã mất 51 người và số người còn sống là 94 người, nữ có 167 người, nàng dâu có 104 người, có 47 người đã mất, và hiện còn 57 người còn sống.

Điều đó cho thấy được Tổ tiên - ông bà - Cha mẹ đã ăn ở có nhân có đức, để lại phúc lành cho con cháu trưởng thành về sau.

Cuốn tộc phả cũng không sao kể hết được gia đình - công trạng của các cụ từ đời xưa. Nhưng được biết có không ít các cụ xuất thân từ là những người nông dân, bản chất cần cù, nhưng đã dày công học - luyện đã trở thành những người có học thi cử - đỗ đạt, có vị trí xứng đáng trong xã hội.

Lớp con cháu đến nay đã có 2 người có trình độ tiến sĩ - có 37 người có trình độ đại học - có 26 người có trình độ cao đẳng và trung cấp, hiện đang công tác trong các lĩnh vực KHKT, Kinh tế, quốcphòng, văn hoá xã hội của Nhà nước.

Trong hai cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc, họ Hoàng Cao đã có 4 người con là liệt sỹ. Nhiều gia đình được Nhà nước phong tặng bằng: "Tổ quốc ghi công", các huân chương, huy chương, các bằng và giấy khen các loại. Đó là vinh dự lớn của mỗi người, mỗi nhà, để lại tiếng thơm cho gia đình cho dòng họ và cho xã hội.

Trải qua các thời kỳ lịch sử, chế độ chính trị, xã hội, "quê hương là cõi đi về", con cháu dòng họ Hoàng Cao dù ở đâu cũng hướng về quê cha đất tổ. Dòng họ đã giáo dục cho con cho cháu giữ được nề nếp gia phong, nếp sống đạo đức văn hoá, đoàn kết thương yêu nhau, kính trên nhường dưới, hoà thuận với cộng đồng, làm điều nhân nghĩa tích thiện.

Giữ gìn và phát huy truyền thống tổ tiên và cha anh, các thế hệ con cháu của họ Hoàng Cao nguyện:

"Không ngừng học tập, công tác, phấn đấu vươn lên thành đạt trong cuộc sống, làm sáng danh Dòng Tộc, góp phần xây dựng quê hương đất nước".

Cuốn tộc phả của họ đã được hoàn thành. Hội đồng gia tộc sẽ để lưu trữ tại từ đường và giao cho những gia đình và những người có trọng trách giữ gìn bảo quản để lưu truyền mãi cho các thế hệ về sau.

Dưỡng Phú, ngày... tháng.... năm......

Hội đồng gia tộc